สติมีหลายระดับ

สติสัมปชัญญะ-สติปัฏฐานสี่-สติสัมโพชฌงค์ สติสัมปชัญญะก่อให้เกิดสติปัฏฐานสี่ สติปัฏฐานสี่ ก่อให้เกิดสติสัมโพชฌงค์ สติสัมโพชฌงค์เป็นสติที่เป็นเอง เป็นปรมัตถ์ล้วนๆ แต่สติปัฏฐานสี่ เราต้องคอยฝึกซ้อม คอยระมัดระวัง มันยังไม่เป็นเอง ยังปนกันระหว่างสมมติกับปรมัตถ์อยู่ สติสัมโพชฌงค์ที่สมบูรณ์ ก่อให้เกิดวิริยะสัมโพชฌงค์ แม้ว่าเป็นสติที่เป็นเอง แต่ก็ยังต้องมีวิริยะ เพราะมันยังไม่สมบูรณ์ร้อยเปอร์เซ็นต์ พระโสดาบันมีสติสัมโพชฌงค์ เพียง ๒๕ เปอร์เซ็นต์ พระสกิทาคามี ๕๐ เปอร์เซ็นต์ พระอนาคามี ๘๐ เปอร์เซ็นต์ พระอรหันต์มี ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ จึงต้องเอาวิริยะมาเป็นตัวช่วยพัฒนา วิริยะสัมโพชฌงค์กับสัมมาวายามะ เป็นอันเดียวกัน (วิริยะสัมโพชฌงค์ที่ไปถึงจุดหมาย ก็จะกลายเป็นสัมมาวายามะ) วิริยะสัมโพชฌงค์ยังไม่สมบูรณ์ แต่สัมมาวายามะสมบูรณ์แล้ว แต่ทำหน้าที่ ๔ อย่างเหมือนกันคือ ๑. สังวรปธาน คอยระมัดระวังสิ่งที่ไม่พึงปรารถนาไม่ให้เกิด แต่ถ้ามันยังเกิด… ๒. ปหารปธาน ปรับเปลี่ยนออกไป ถ้ายังไม่ออก… ๓. ภาวนาปธาน...