ถอดธรรมบรรยายจากคลิป “นวัตกรรมแห่งสติ๔๗”

ถอดพระธรรมเทศนา นวัตกรรมแห่งสติ๔๗ (เช้า ๓ ส.ค. ๖๐) ณ ศูนย์วิปัสสนายุวพุทธิกสมาคมฯ (ศูนย์ ๒ ปทุมธานี) วันที่ ๒ – ๘ สิงหาคม โดยหลวงพ่อมหาดิเรก พุทธยานันโท ถ้าเรามีชีวิตอยู่ แต่กายกับใจไม่ได้อยู่ด้วยกัน เราตายหรือเราทุกข์?…ถ้ามันไปอย่างถาวรเราตาย ถ้ามันไปๆ มาๆ เราทุกข์ เมื่อธาตุขันธ์ยังไม่แตกดับ มันก็ไปๆ มาๆ ทำให้เราทุกข์ ความตายมีสองลักษณะคือ ตายจากธาตุและตายจากขันธ์ ตายจากธาตุหมายความว่าธาตุสี่แยกจากกันคนละทาง ตายจากขันธ์หมายความว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ไม่ได้อยู่ด้วยกัน หมายความว่ารูปกับเวทนาอยู่ด้วยกัน แต่สัญญา สังขาร วิญญาณ คิดไปที่อื่นแล้ว จึงเป็นทุกข์ ความทุกข์มี ๓ ลักษณะ ๑. ความประสบกับสิ่งไม่เป็นที่รักที่พอใจเป็นทุกข์ เพราะกายกับใจไม่ได้อยู่ด้วยกัน...

พจนานิยม คำนำหนังสือเล่มใหม่ ๒๕๖๐

พจนานิยม การเจริญสติแบบเคลื่อนไหว ปัจจุบันเป็นที่น่ายินดีที่คนไทยรุ่นใหม่หันมาหาทางออกจากปัญหาชีวิต ด้วยการเจริญสติกันมากขึ้น แม้จะถูกบ้างผิดบ้าง ตรงทางบ้างไม่ตรงทางบ้าง ก็ยังดีกว่าหันไปหาสิ่งเดิมๆ คือไปหาหมอดู ไปสะเดาะเคราะห์ สืบชะตา ไปหาพ่อมด หมอผีเป็นต้น เพราะการเจริญสติจะทำให้พบทางแก้ปัญหาที่เป็นพุทธวิถีมากขึ้น ส่วนใครที่โชคดีหน่อยก็ได้พบกัลยาณมิตรหรือครูบาอาจารย์ที่เป็น สัมมาทิฏฐิ ซึ่งจะช่วยให้เราได้ที่พึ่งทางใจได้ถูกต้องและเร็วขึ้น ประการสำคัญ ขึ้นอยู่กับตัวเราเองว่า เราจะมุ่งแก้ปัญหาของตนเองตามคำแนะนำของท่านอย่างจริงจัง ตั้งใจ ต่อเนื่อง และถูกต้องหรือไม่เท่านั้น เนื้อหาในหนังสือเล่มนี้เกิดจากการรวบรวมคำบรรยาย ของข้าพเจ้า ในงานอบรม “การเจริญสติ” ในสถานที่ต่างๆทั้งในและต่างประเทศ ซึ่งกลุ่มศิษย์ที่ ได้รับประโยชน์จากการปฏิบัติตามคำแนะนำการเจริญแบบเคลื่อนไหวใน Version ของข้าพเจ้าแล้ว หลายๆท่านช่วย กันถอดคัดลอกเสียงธรรมบรรยายของข้าพเจ้าออกมาแล้วเรียบเรียง ขัดเกลาสำนวน ส่งมาให้ข้าพเจ้าได้ปรับปรุงเนื้อหาให้น่าอ่านมากขึ้น และรวบรวมเป็นรูปเล่มตามที่ท่านกำลังอ่านอยู่นี้ สาระสำคัญที่ข้าพเจ้าได้นำมาเน้นย้ำในช่วงการเผยแพร่ในยุคหลังๆนี้ พอจะแยกเป็นประเด็นสำคัญๆได้ดังนี้ 1. เน้นให้เห็นความแตกต่างระหว่าง สติแบบสัญชาตญาณ กับสติแบบปัญญาญาณ 2. เน้นให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจวิธีการเปลี่ยน แปลงกฎของไตรลักษณ์ ให้เป็นกฎของไตรสิกขาได้อย่างไร 3. เน้นการรักษาความสมดุลให้เกิดขึ้นทั้งรูปและนาม ด้วยวิธีการเจริญสติกับการ...

เส้นทางพัฒนาอารมณ์แบบเคลื่อนไหวมือ

เส้นทางพัฒนาอารมณ์แบบเคลื่อนไหวมือ โดยพระพุทธยานันทภิกขุ หลวงพ่อได้เห็นความตั้งใจในการพัฒนาตนเองอย่างกระตือรือร้น และต่อเนื่อง ก็น่าเป็นห่วงและอีกทางก็น่าอนุโมทนา เพราะมีเหตุผลที่น่าจะเป็นดังนี้ 1. การเจริญสติแบบเก็บอารมณ์เข้ม เป็นเรื่องสำคัญต่อการพัฒนาสติระดับสูง จำเป็นต้องมีกัลยาณมิตรผู้ชำนาญและแม่นยำเรื่องการให้และการสอบอารมณ์ และเป็นบุคคลที่ผู้ปฏิบัติ ให้ความศรัทธาและไว้วางใจอย่างสนิทใจชนิดไม่เคลือบแคลงสงสัย 2. สถานที่เก็บอารมณ์เข้ม ต้องเอื้อต่อการได้อารมณ์ภาวนาอย่างยิ่งเรียกว่าอาวาสสัปปายะ เอื้อต่อการเกิดกายวิเวก จิตตวิเวก และอุปธิวิเวก( สงัดกาย สงัดจิต และสงัดกิเลสได้ง่ายกว่า ) 3. ครูผู้ดูแลอารมณ์ ต้องสามารถรู้วาระตนเองและผู้ปฏิบัติเป็นอย่างดีว่า อะไรควรจะพูด อะไรไม่ควรพูด และควรจะให้อารมณ์และสอบอารมณ์ในเวลาใด 4. ผู้ที่สมควรเข้าเก็บอารมณ์เข้ม ควรมีความเข้าใจพื้นฐานดังต่อไปนี้ 4.1 เข้าใจรูปนามเบื้องต้นเป็นอย่างดีแล้ว รูปนามเบื้องต้นคือ สามารถแยกความรู้สึกทางกาย และทางใจออกได้ชัดเจนว่า ส่วนไหนคือรูป ส่วนไหนคือนาม ส่วนไหนคือความคิด 4.2 สามารถแยกลักษณะและอาการของสติที่เป็นสัญชาตญาณ และสติที่เป็นปัญญาญาณได้ชัดเจน 4.3 สามารถเหนี่ยวเอาสติในรูปนามเป็นอารมณ์ได้สม่ำเสมอและต่อเนื่อง 4.4 สามารถรู้จักลักษณะของสติ สัมปชัญญะ สมาธิ และปัญญาว่า มีอาการ...

Hand-Movement Meditation

How to practice hand-movement meditation When we practice mindfulness, we have to do very often. The more we practice, the more our mind will be with the present moment easily and quickly. And the sooner our mind is in the present moment, the better it is relaxed and comfortable....

ถอดธรรมบรรยายจากคลิป “ศีลเพื่อการจัดระเบียบชีวิต” (นวัตกรรมแห่งสติ๕๕) ณ ครุสติสถาน ๑๒ ส.ค.๖๐

พระธรรมเทศนาเรื่อง “ศีลเพื่อการจัดระเบียบชีวิต”  (นวัตกรรมแห่งสติ๕๕) โดย หลวงพ่อมหาดิเรก พุทธยานันโท (พระพุทธยานันทภิกขุ) ณ ครุสติสถาน ๑๒ ส.ค.๖๐  

ถอดธรรมบรรยายจากคลิป นวัตกรรมแห่งสติ๔๖ ณ ยุวพุทธิกสมาคม ๒-๘ ส.ค. ๖๐

พระธรรมเทศนาโดยหลวงพ่อมหาดิเรก พุทธยานันโท ณ ยุวพุทธิกสมาคม ๒-๘ ส.ค. ๖๐ การปฏิบัติเป็นเรื่องง่าย แต่ถ้าไม่เข้าใจจะกลายเป็นเรื่องยาก จะทำอย่างไรให้เข้าใจ? พระพุทธเจ้าได้ยกเรื่องมรรคแปด เป็นอันดับแรก มรรคแปดเริ่มด้วยสัมมาทิฏฐิ สัมมาทิฏฐิแปลว่าเข้าใจ ถ้าใครเข้าใจถูกก็จะพ้นจากทุกข์ และปัญหาทั้งปวง ขณะที่ยกมือใครเป็นผู้ยก? ทุกคนตอบว่าเรายก ไม่ใช่รูปยก มันจึงผิดตรงนี้ เพราะเราเป็นผู้ยก มันจึงผิดแต่แรก ที่จริงแล้วไม่มีเรา มีแต่รูปกับนาม ความเป็นเรามาจากความคิด ถ้าไม่มีความคิดก็ไม่มีเรา ทุกคนลองเอามือจับแขนตัวเอง ให้บีบและปล่อย มีสองความรู้สึกคือหนักและเบา ใครเป็นผู้หนักผู้เบา? เราหรือว่ารูปกับนาม? หนักคือเกิด เบาคือความเกิดหายไป ความหนักความเบาเกิดขึ้น ในขณะบีบและปล่อย พอปล่อยวางก็จะเบา ถ้าจะยึดเอามันก็หนัก ในระหว่างปฏิบัติ ความรู้สึกหนักเบาปรากฏในกายใจตลอดเวลา การที่จะเข้าใจรูปนามเบื้องต้น ให้เห็นอาการเหล่านี้ให้ได้ก่อน ระหว่างความรู้สึกหนักเบาเป็นอะไร? เป็นความรู้สึก? หรือเป็นเรา? หรือเป็นความคิด? เฝ้าดูความรู้สึก ร้อน หนาว สบาย...

ปรมัตถสภาวะขั้นสูง

พระพุทธเจ้าตรัสรู้เมื่อยามสาม แต่หลวงพ่อเทียนท่านไม่ได้รู้เรื่องปริยัติมาก่อน การเข้าถึงญาณสามนั้น โดยประสบการณ์ของท่านเอง แต่ไปตรงกับพระพุทธเจ้า เมื่อนำมาอ้างถึงญาณทั้งสามคือ บุพเพนิวาสานุสสติญาณ จุตูปปาตญาณ และ อาสวักขยญาณ บุพเพนิวาสานุสสติญาณ คือญาณที่รู้ความคิดและอารมณ์ที่มีมาก่อน มันเกิดไปแล้ว เป็นอดีตไปแล้ว ถึงได้รู้ว่ามันมี คำว่าบุพเพแปลว่าอดีต เช่น ความคิดเกิดขึ้น ก็รู้ว่ามันเป็นเรื่องเป็นราวไปแล้ว ไม่รู้มันมาจากไหน พอมาปฏิบัติ ท่านมาดูกายดูใจ มาเจริญสติ ไปเริ่มเห็นความคิด แต่ก่อนหน้านี้ไม่เห็น มีแต่เข้าไปในความคิด เวลามันคิดอะไรก็เข้าไปเป็นเรื่องนั้น แต่พอท่านเกิดญาณตัวนี้ ท่านเห็นความคิดมันเกิดขึ้นเป็นเรื่องๆ ท่านก็เลยตามเข้าไปดูร้อยครั้งพันหน พอคิดแล้วไม่ทันก็ตั้งใจดูใหม่ พอคิดก็ตั้งใจดู ขยับเข้าไปๆ ดูใกล้ต้นตอ “จนที่สุดเข้าไปเห็นความคิดเกิดจากการกระทบ ของอายตนะภายนอกและอายตนะภายใน เมื่อกระทบกันแล้วมันมีการเกิดขึ้นและดับลง” เหมือนกับเราตีระฆัง ระฆังมีอยู่ ถ้าไม่มีการกระทบเสียงระฆังเกิดไม่ได้ พอกระทบเกิดเสียงขึ้น และมีการดับไปของเสียงนั้น ตอนแรกรู้ ได้ยินแต่เสียง แต่ไม่รู้เสียงเกิดจากอะไร ก็ตามเสียงนั้นไปมันเกิดหลายครั้ง.. อ้อ..มันเกิดจาการตีระฆังนั่นเอง ในทำนองเดียวกัน ตอนแรกเห็น...

ถอดธรรมบรรยายจากคลิป นวัตกรรมแห่งสติ ๔๓

คลิปนวัตกรรมแห่งสติ ๔๓ ณ วัดพระธาตุแสงเทียน (เช้า ๓๑ ก.ค.๖๐) แสดงธรรมโดย หลวงพ่อมหาดิเรก พุทธยานันโท เรื่อง รูปนามไม่ก้าวหน้าเพราะรู้เวทนาไม่ต่อเนื่อง เวทนามีความสำคัญในการปฏิบัติ เพราะเป็นตัวสะท้อนอารมณ์ โดยเฉพาะเรื่องรูปนาม ถ้ารูปนามไม่เข้มแข็ง ยังแยกเวทนากายเวทนาจิตออกจากกันไม่ได้ เช่น ยุงมาเกาะ โดยสัญชาตญาณทำให้เกิดความกลัว ทั้งๆ ที่จิตยังไม่ได้คิด เรียกว่าอาสวะ มือไปตามสัญชาตญาณ สติยังไม่ทันพิจารณา มือก็ไปก่อนแล้ว สิ่งเหล่านี้เล็กน้อยแต่ละเอียดอ่อน ถ้าเราไม่เริ่มศึกษาจากจุดนี้ ตัวตามรู้เวทนาก็ไม่ละเอียด แยกเวทนากายและเวทนาจิตไม่ชัดเจน อารมณ์รูปนามและอารมณ์ปรมัตถ์ก็จะไม่ชัด ในช่วงอารมณ์รูปนามตอนแรก เพียงแต่เห็นอารมณ์ความรู้สึกทางกายชัด พอที่จะดึงจิตอยู่ได้เท่านั้นเอง หรือพอที่จะเห็นความรู้สึกตัว ที่เกิดจากเวทนาได้บ้าง แต่อารมณ์รูปนามยังไม่ชัด เวทนาทางกายต่อด้วยสัญญา ความจำหมายว่าอันนี้ เย็น ร้อน อ่อน แข็ง เคร่ง ตึง แล้วเราก็ไปรู้สึก จำ หมาย รู้...

ถอดธรรมบรรยาย “สติสัมโพชฌงค์ต่างจากสติปัฏฐาน”

พระธรรมเทศนาโดย หลวงพ่อมหาดิเรก พุทธยานันโท คอร์สโพธิปัญญา 11-17 มีนาคม 2559 ณ ครุสติสถาน ความรู้สึกตัวที่พัฒนาจากสติปัฏฐาน มาเป็นสติสัมโพชฌงค์ สติปัฏฐานมีสี่ พิจารณากาย เวทนา จิต ธรรม แต่พอมาเป็นสัมโพชฌงค์มีเจ็ด สติในสัมโพชฌงค์ เป็นองค์ของวิปัสสนาโดยตรง แต่สติในสติปัฏฐาน เป็นทั้งสมถะและวิปัสสนา มาถึงจุดนี้ก็อยากให้เราจับประเด็น ในเรื่องของวิปัสสนาให้ได้ เพราะถึงแม้ว่าเราจะทำปนกันมา ระหว่างสมถะและวิปัสสนา แต่องค์ที่จะยกไปสู่ตัววิปัสสนาโดยตรงได้ คือสติที่เข้าไปพิจารณา ภาวะตื่นรู้ของจิตโดยเฉพาะ การพิจารณาการตื่นรู้ของกาย คือเวทนาต่างๆ มีเย็น ร้อน อ่อน แข็ง เคร่ง ตึง เป็นสติปัฏฐาน แต่พอไปพิจารณาเห็นการตื่นรู้ของจิต เป็นสติในสัมโพชฌงค์ สติปัฏฐานใช้คำว่า อนุปัสสนา คือการตามรู้ ตามดู ตามเห็น เรื่องภายในกายทั้งหมด เป็นทั้งสมถะและวิปัสสนา แต่พอมาสัมโพชฌงค์ ให้ไปพิจารณาการตื่นรู้ของจิต การตื่นรู้ของจิต พิจารณาอยู่สองเรื่อง...

ถอดธรรมบรรยายจากคลิป นวัตกรรมแห่งสติ๕๒

พระธรรมเทศนาคอร์ส “การศึกษาไตรลักษณ์ เพื่อเปลี่ยนเป็นไตรสิกขา”  ณ ยุวพุุทธิกสมาคมฯ ปทุมธานี วันที่ ๒-๘ สิงหาคม ๒๕๖๐ โดย หลวงพ่อมหาดิเรก พุทธยานันโท, พระพุทธยานันทภิกขุ, หลวงพ่อมหาดิเรก พุทธยานันโท, Direk Saksith, ดิเรก ศักดิ์สิทธิ์, Deva Nanda คลิปนวัตกรรมแห่งสติ๕๒ เย็นวันที่ ๕ สิงหาคม ๒๕๖๐ คลิปนวัตกรรมการเจริญสติแบบเคลื่อนไหว๕๒ (เย็น ๕ ส.ค. ๖๐) ณ ศูนย์วิปัสสนายุวพุทธิกสมาคมฯ (ศูนย์ ๒ ปทุมธานี) วันที่ ๒ – ๘ สิงหาคม โดยหลวงพ่อมหาดิเรก พุทธยานันโท นักวิทยาศาสตร์ค้นพบรูปธรรม แต่พระพุทธเจ้าค้นพบทั้งรูปธรรมและนามธรรม ที่เราปฏิบัติกันอยู่นี้เป็นเรื่องทันสมัย เพราะเป็นวิทยาศาสตร์ที่พิสูจน์ได้ โลกยิ่งเจริญมากเท่าใด...